خاک آب سرام
  • j,q

سنگ‌ها به صدا درمي‌آيند

 

آشنايي با کاشي و سراميک - سميه مقصودعلي
سنگ‌ها به صدا درمي‌آيند

منشأ سفالگري- باستاني‌ترين هنر بشر- به ده هزار سال پيش از ميلاد مسيح بازمي‌گردد. اين هنر زيبا در واقع سر منشأ هنر توليد کاشي و سراميک‌هاي امروزي است که در پي گذشت زمان با اختراع کوره و چرخ کوزه‌گري و رنگ‌آميزي و لعاب‌کاري به شکل امروزي درآمده است. اولين کوره‌هاي پخت سفال 6 هزار سال پيش از ميلاد مسيح به وجود آمدند و آغاز لعابکاري نيز به 5 هزار سال پيش بازمي‌گردد. بعد از اسلام ظروف سفالي و سراميکي کم‌کم جايگزين ظروف فلزي شدند و صنعت سفال و کاشي به تدريج جايگاه تازه‌اي در ضدآب کردن ديوار حمام‌ها، حوض‌ها وحتي آرايش محراب مسجد‌ها يافت. امروز نيز کاشي‌هاي سراميکي، سطوح مکان‌هاي بهداشتي در داخل منازل و بيمارستان‌ها را در برگرفته‌اند و به علت تنوع طرح و اندازه و مقاوم بودن‌شان در اکثر فضاهاي عمومي و خصوصي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. از کاشي‌هاي ديواري براي حفظ بهداشت و رطوبت در آشپزخانه، محيط‌هاي بهداشتي و حمام و دست‌شويي استفاده مي‌شود و از کاشي‌هاي کف به علت ضدسايش بودن و مقاومت حرارتي و الکتريکي بالا در آشپزخانه حمام‌ها، آزمايشگاه‌ها و... بهره مي‌گيرند...

 

قدم اول براي آشنايي

کاشي‌هاي سراميکي صفحه‌هاي نازک سراميکي در اندازه‌هاي مختلف هستند که در ديوارها و کف مورد استفاده قرار مي‌گيرند. محدوده اندازه آنها از 9 سانتي‌متر تا 1 متر است و ضخامت آنها نيز از 5 ميلي‌متر براي کاشي‌هاي ديواري شروع و به 20 تا 25 ميلي‌متر براي کاشي‌ها با قالب‌هاي بزرگ مي‌رسد. لغت سراميک به طبيعت موادي اشاره دارد که به وجود آورنده کاشي هستند و به طور سنتي سراميک از مخلوط کردن سفال، شن و ديگر مواد طبيعي حاصل مي‌شود. بعد از آماده‌سازي اين ترکيبات قالب‌بندي شده و در حرارت بالا پخت مي‌شوند. فرآيند پخت ساختار مواد را تغيير داده و سبب سختي، افزايش قدرت فيزيکي و پايداري فيزيکي و شيميايي آنها مي‌شود.

کاشي‌هاي سراميکي به دو شکل لعاب‌دار و بدن لعاب وجود دارند. کاشي‌هاي لعاب‌دار سطحي دارند که به وسيله يک لايه شيشه‌اي رنگي پوشانده شده است. اين نوع کاشي‌ها هم زيبا هستند و هم ويژگي‌هاي فني خاصي نظير سختي و مقاومت در برابر آب را دارند. از اين نوع کاشي‌ها بيشتر براي تزيينات داخل و خارج ساختمان و همچنين براي بهداشت و عايق رطوبت استفاده مي‌شود.

 

طول عمر سطوح کاشي‌شونده

کاشي‌هاي سراميکي دو خصوصيت برجسته دارند:

سختي و قدرت شکنندگي

استقامت و دوام

همانند‌ همه مواد سراميکي، کاشي‌‌ها ضريب کشيدگي و حساسيت بالايي دارند. زماني که آنها به پايان تغيير شکل کشيدگي و حساسيت‌ رسيدند، مي‌شکنند. به خاطر ظرافت، کاشي‌ها مقاومت مکانيکي پاييني در قبال شوک وارده دارند اما وقتي در سطوحي مانند کف يا ديوارها مورد استفاده قرار مي‌گيرند قدرت مقاومت و ثبات‌ آنها در برابر فشارهاي شيميايي و مکانيکي افزايش مي‌يابد. در ضمن کاشي‌هاي سراميکي به طور کل خنثي و نامحلول هستند و در تماس با آب و عمده مواد شيميايي جز اسيد هيدروليک که قابليت حل کردن آنها را دارد، تاثيرپذيري خاصي ندارند و به همين دليل مي‌توان آنها را به راحتي تميز کرد.

 

کلاس‌ مقاومت شيميايي کاشي چيست و چه اهميتي دارد؟

کاشي‌ها از لحاظ مقاومت در برابر عوامل شيميايي به چند دسته تقسيم مي‌شوند. کاشي‌هاي لعاب‌دار کلاس AA،A، B و C به ترتيب بيشترين مقاومت را در برابر اسيدها و بازها دارند و گروه کاشي‌هاي بدون لعاب کلاس‌هاي UEG، UGB و UGA بيشترين مقاومت شيميايي را نشان مي‌دهند. کيفيت کاشي بايد به نحوي باشد که تغييرات ناگهاني درجه حرارت 20 تا 100 درجه سانتي‌گراد را به خوبي تحمل کرده و هيچ‌گونه آثار ترک در بدنه يا لعاب آن ظاهر نشود.

 

 

چگونه کاشي‌هاي سراميکي را تميز کنيم؟

امروزه کف بيمارستان‌ها، ديوار آشپزخانه‌ها و اکثر فضاهاي خانه را با کاشي‌هاي سراميکي پوشش مي‌دهند. از جمله خصوصيات جالب کاشي‌هاي سراميکي پاک‌شوندگي راحت آنهاست. تنها شما در صورتي با مشکل روبه‌رو مي‌شويد که از کاشي‌هاي بي‌لعاب استفاده کنيد.لکه‌هاي عادي روي کاشي‌هاي سراميکي را مي‌توان به آساني با مواد پاک‌کننده ملايم از بين برد. براي لکه‌هاي سرسخت‌تر نيز مي‌توان از مواد پاک‌کننده مخصوص چيني استفاده کرد. اگر جرم صابون يا رسوب آب يا لکه‌هاي ديگري روي کاشي‌هاي سراميکي نشسته مي‌توانيد آن را با برس يا اسنفج به همراه مقداري آب گرم و مواد پاک‌کننده از بين ببريد. هرگز روي سطوح کاشي و سراميک‌هاي بهداشتي سيم ظرف‌شويي يا برس با موي فلزي نکشيد چون به اين سطوح آسيب مي‌رساند. بهتر است از مواد اسيدي نيز براي پاک کردن کاشي‌هاي سراميکي استفاده نکنيد زيرا درخشندگي و زيبايي آنها را از بين مي‌برد و سبب زبر شدن و کثيف شدن تندتر سطوح مي‌شود. اگر روي سطوح سراميکي شما شوره و سفيده زده دستمال آغشته به سرکه يا آب‌ليمو را روي آن بکشيد. واکس اتومبيل نيز تميزکننده خوبي براي کاشي است اما بايد توجه داشته باشيد که پيش از خشک شدن آن را با دستمال پاک کنيد.

گاهي شايد به نظر برسد که سطح کاشي‌هاي سراميکي تيره است و هر چه آن را مي‌شوييد کثيف‌تر مي‌شود. دليل اين امر اين است که ملات روي کاشي باقي مانده است. در واقع مشکل اصلي آنجاست که کارشناس پس از نصب کاشي ملات‌ها را به طور کامل از روي سطح پاک ‌نکرده است و چون ملات از سيمان تشکيل شده پس از خشک شدن تميز کردن آن دشوار است و وقتي روي کاشي باقي مي‌ماند نه تنها جلا و نماي اوليه را از آن مي‌گيرد بلکه وقتي مي‌خواهيد آن را پاک کنيد سبب ايجاد حفره و از بين رفتن لعاب روي کاشي شده و سبب جذب آلودگي‌ها و افت انعکاس نور مي‌شود.

 

کاشي‌هاي سراميکي و ايمني عمومي

طراحان فضاها و محيط‌هاي شهري به خوبي از ايمني عمومي آگاه هستند و توجه به خصوصي به اين جنبه زماني که مي‌خواهند نوع مواد پوشش کف و ديوار را انتخاب کنند، دارند.

 

ايمني کاشي‌‌هاي کف

در مورد کف‌ خطر عمده‌اي که بايد مورد توجه قرار گيرد ريسک افتادن و خطر ليز و سکندري خوردن است، به همين دليل مهندسان پيشنهاد مي‌کنند براي محيط‌هاي شهري از سراميک‌هاي زبرتر استفاده شود البته ليز خوردن علاوه برمواد پوشش دهنده کف به فاکتورهاي زياد ديگري نظير وجود مايع روي سطح بستگي دارد. شايد با خود بگوييد پس در اين صورت در اين ميان تضادي وجود دارد يعني کاشي‌هاي زبرتر امنيت بيشتري دارند ولي به راحتي تميز نمي‌شوند اما کاشي‌هاي لعاب‌دار به خوبي تميز مي‌شوند ولي امکان ليز خوردن روي آنها بيشتر است. خير، حتي کاشي‌هاي لعاب‌دار اگر خيس نباشند، سر نيستند، با اين حال کاشي‌هايي در بازار موجود است که هر دو ويژگي قابل پاک شدن و زبر بودن را دارا هستند.

 

سراميک‌هاي ضدباکتري و نانو سراميک‌ها

پژوهشگران کشورمان توانسته‌اند با استفاده از نانو ذرات نقره نوعي کاشي‌ آنتي‌باکتريال توليد کنند. اين نوع سراميک قابل استفاده در بيمارستان‌ها، حمام و استخر است و مانع از ايجاد بيوفيلم و رشد باکتري‌ها و قارچ‌ها روي سطح کاشي مي‌شود. در واقع نانو ذرات نقره به دليل داشتن خاصيت آنتي‌باکتريال مانع از ايجاد بيو فيلم‌هايي مانند کپک در محيط‌هاي مرطوب مي‌شود. نانوسيلور در واقع لايه‌اي نيست که روي سطح کشيده شود بلکه تغيير شيميايي در سطح مولکولي است که از آلوده شدن سطوح جلوگيري مي‌کند. اين ذرات روي مولکول سطوح مي‌چسبند و مانع از نفوذ هر ماده ديگري بر سطح مي‌شوند. اين ماده بسيار نازک و شفاف است و روي سطح قابل رويت نيست. سراميک‌هاي آنتي‌باکتريال يا همان نانوسراميک‌ها نه تنها اثر ضدقارچي و ضدعفوني‌کنندگي دارند بلکه پايداري شيميايي و استحکام مکانيکي و درخشندگي بيشتري دارند، رسوب نمي‌گيرند و به راحتي تميز مي‌شوند.

 

اگر کف‌پوش سراميکي داريد دمپايي ابري نپوشيد!

کاشي و سراميک به دليل محکم و مقاومت بودن در برابر آب يکي از اين رايج‌ترين کف‌پوش‌هايي هستند که نوع ديواري آن نيز در آشپزخانه و حمام و دستشويي مورد استفاده قرار مي‌گيرد زيرا همان‌طور که مي‌دانيد در آن مکان‌ها به دليل استفاده زياد از آب به هنگام شستشو و کارهاي مربوطه، کف مرتب خيس مي‌شود. سنگ به لحاظ محکمي و مقاومت زياد، نسبت به سراميک ارجح‌تر است ولي تنها مشکل آن جذب مواد اسيدي و رنگي است در حالي که سراميک به لحاظ داشتن لعاب داراي چنين مشکلي نبوده و به راحتي تميز مي‌شود.

مشکل مشترک بين سنگ و سراميک نيز ليز بودن آنها است. به اين منظور توصيه مي‌شود:

از راه رفتن روي اين سطوح به خصوص سراميک با کفش‌ها و دمپايي‌هاي کف ابري خورداري کنيد زيرا با وجود حتي چند قطره آب، امکان ليز خوردن بسيار زياد مي‌شود. همچنين توصيه مي‌شود وقتي کودکان و افراد سالمند در خانه هستند کف سراميکي را نشوييد چون کوچک‌ترين غفلتي مي‌تواند سبب ليز خوردن آنها و شکستگي استخوان‌هايشان شود. پس از شستن کف هم بهتر است فورا آن را خشک کنيد.

 

چند توصيه ساده

با توجه به اينکه براي کف‌پوش‌هاي صاف و ليزي همچون سنگ و سراميک در محيط‌ سرويس‌هاي بهداشتي جايگزيني ديگري وجود ندارد، لاجرم بايد راهکارهاي ديگري را به کار برد. به عنوان مثال، براي اين منظور با توجه به ابعاد سرويس دستشويي و به خصوص حمام، از لايه‌هاي پلاستيکي مخصوص که يک سطح آنها را بادکش‌هاي ريز و سطح ديگر را برجستگي‌هاي زير پوشانده‌اند، استفاده کنيد. شما مي‌توانيد با چسباندن آنها از قسمت بادکش روي قسمت‌هاي پر رفت‌و آمد سطح سراميکي يا سنگي حمام يا دستشويي‌تان، مانعي براي ليز خوردن ايجاد کنيد. علاوه بر اينها برچسب‌هاي ريز ديگري نيز در بازار وجود دارند که سطح زير آنها مانند سمباده بوده و معمولا براي جلوگيري از ليز خوردن افراد هنگام بارندگي روي کف‌هاي سنگي فضاهاي بيرون از خانه و به خصوص پله‌ها چسبانده مي‌شوند. اين برچسب‌ها با توجه به اينکه مقاومت لازم را در برابر آب دارند، قابل استفاده براي محيط‌هاي حمام و دستشويي نيز هستند.

 

چه رنگ کاشي و سراميکي براي حمام و دستشويي مناسب‌تر است؟


در اغلب خانه‌هاي نوساز کف حمام و دستشويي با استفاده از کف‌پوش يک رنگ و يک حاشيه به دور آن يا حاشيه در اطراف وان تزئين شده است. کف‌پوش يک رنگ فضا را بزرگ‌تر نشان مي‌دهد و زيباتر است. در عين حال براي ايجاد تغيير مي‌توان سايز کاشي ديوار را متفاوت انتخاب کرد يا آنها را به طور اريب کنار هم گذاشت. حتي مي‌توانيد از تعدادي کاشي که نقشي را دنبال مي‌کنند نيز در ديوار حمام و دستشويي استفاده کنيد. کارشناسان توصيه مي‌کنند پس‌زمينه حمام يک رنگ خنثي مانند رنگ سفيد باشد و بعد به آن کمي رنگ گرم اضافه شود. کاشي‌هاي گلدار با زمينه صورتي و سبز يا آبي نيز نمايي رمانتيک ايجاد مي‌کنند. رنگ‌هاي هلويي و زرد نيز حمام را شاداب نشان مي‌دهد. در حمام‌هاي بزرگ مي‌توانيد از رنگ‌هاي لوکس و جديدي مثل قرمز يا سياه که جاذب نور هستند، استفاده کنيد اما هرگز اين رنگ‌‌ها را در حمام‌هاي کوچک و تاريک استفاده نکنيد.

 

 

 

 
ارسال نظر
* نام شما:

ایمیل شما: (محرمانه)

تلفن شما: (محرمانه)

* پیام شما:
رتبه: بد            خوب

کد نمایش داده شده را تایپ نمایید:

تازه سازی